Bệnh trĩ khiến nhiều người đau rát, chảy máu và gặp khó khăn trong sinh hoạt. Khi triệu chứng kéo dài, câu hỏi có nên đi cắt trĩ không trở thành nỗi băn khoăn lớn. Liệu phẫu thuật có nguy hiểm, đau đớn hay tái phát? Hãy cùng tìm hiểu để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

1. Có nên đi cắt trĩ không? Khi nào cần phẫu thuật?
Bệnh trĩ là tình trạng các đệm mạch máu ở vùng hậu môn bị phình giãn, sa xuống hoặc gây ra những triệu chứng khó chịu. Đây là bệnh lý hậu môn trực tràng phổ biến, có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.

Tuy nhiên, không phải người mắc bệnh trĩ nào cũng cần phẫu thuật. Quyết định điều trị phụ thuộc vào mức độ bệnh, tình trạng sa búi trĩ, tần suất chảy máu và mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt.
1.1. Bệnh trĩ là gì? Phân biệt trĩ nội và trĩ ngoại
Bệnh trĩ thường được chia thành hai nhóm chính dựa trên vị trí xuất hiện.
Trĩ nội hình thành phía trên đường lược trong ống hậu môn. Ở giai đoạn đầu, búi trĩ có thể không gây đau rõ rệt nhưng thường xuất hiện triệu chứng chảy máu đỏ tươi khi đại tiện.
Trĩ nội được phân thành bốn cấp độ:
- Độ I: Búi trĩ chưa sa ra ngoài hậu môn.
- Độ II: Búi trĩ sa khi đại tiện nhưng tự co lên.
- Độ III: Búi trĩ sa ra ngoài và cần dùng tay đẩy trở lại.
- Độ IV: Búi trĩ sa thường xuyên, không thể đẩy vào trong.
Trĩ ngoại xuất hiện phía dưới đường lược, gần vùng da quanh hậu môn. Người bệnh có thể cảm nhận được khối sưng hoặc khó chịu, đặc biệt khi xảy ra tình trạng huyết khối.
Ngoài ra, một số người mắc trĩ hỗn hợp, tức là có cả thành phần trĩ nội và trĩ ngoại.
Việc xác định chính xác loại trĩ là bước quan trọng để bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị thích hợp.
1.2. Những trường hợp chưa cần cắt trĩ
Nếu bệnh đang ở giai đoạn nhẹ, người bệnh thường được khuyến khích điều trị bảo tồn trước khi cân nhắc phẫu thuật.
Các biện pháp thường được áp dụng bao gồm tăng cường chất xơ, uống đủ nước, điều chỉnh thói quen đại tiện và sử dụng thuốc theo chỉ định.
Chẳng hạn, người mắc trĩ nội độ I có triệu chứng chảy máu nhẹ do táo bón có thể cải thiện đáng kể sau khi thay đổi chế độ ăn uống.
Với trĩ nội độ II, nếu triệu chứng không cải thiện, bác sĩ có thể đề xuất thủ thuật thắt vòng cao su hoặc các phương pháp điều trị ngoại trú khác.
Điều quan trọng là không nên tự ý sử dụng thuốc bôi, thuốc uống hoặc các bài thuốc dân gian kéo dài khi chưa được chẩn đoán chính xác.
1.3. Khi nào bác sĩ khuyên nên phẫu thuật cắt trĩ?
Phẫu thuật thường được cân nhắc khi bệnh trĩ gây triệu chứng nghiêm trọng hoặc điều trị bằng những phương pháp ít xâm lấn không đạt hiệu quả.
Một số trường hợp có thể cần phẫu thuật gồm:
- Trĩ nội độ III hoặc IV gây sa búi trĩ đáng kể.
- Trĩ ngoại lớn, thường xuyên gây khó chịu hoặc khó vệ sinh.
- Trĩ hỗn hợp có triệu chứng kéo dài.
- Chảy máu tái diễn dù đã điều trị phù hợp.
- Bệnh ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc và sinh hoạt.
- Các phương pháp điều trị bảo tồn hoặc thủ thuật trước đó thất bại.
Tuy nhiên, trĩ độ III không đồng nghĩa với việc bắt buộc phải phẫu thuật. Một số bệnh nhân vẫn có thể được điều trị bằng thủ thuật ngoại trú tùy tình trạng cụ thể.
1.4. Không cắt trĩ có nguy hiểm không?
Nhiều người lo lắng rằng nếu không phẫu thuật, bệnh trĩ chắc chắn sẽ trở nên nguy hiểm. Thực tế, bệnh trĩ nhẹ có thể được kiểm soát lâu dài mà không cần cắt bỏ.
Dù vậy, việc bỏ qua những triệu chứng kéo dài có thể dẫn đến nhiều vấn đề như chảy máu tái diễn, thiếu máu, sa búi trĩ hoặc đau do huyết khối.
Đặc biệt, chảy máu trực tràng còn có thể liên quan đến polyp, viêm đại trực tràng hoặc ung thư đại trực tràng.
Vì vậy, người bệnh không nên mặc định mọi trường hợp đi ngoài ra máu đều là bệnh trĩ. Việc thăm khám giúp xác định đúng nguyên nhân và tránh bỏ sót bệnh lý nghiêm trọng.
1.5. Những dấu hiệu cần đi khám sớm
Người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế khi xuất hiện các biểu hiện như chảy máu nhiều lần, đau hậu môn kéo dài, búi trĩ sa không tự co lên hoặc sưng đau đột ngột.
Nếu chảy máu nhiều kèm chóng mặt, ngất, đau dữ dội, sốt hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Thăm khám sớm không đồng nghĩa với việc phải phẫu thuật ngay. Ngược lại, phát hiện bệnh đúng thời điểm có thể giúp người bệnh lựa chọn những phương pháp điều trị đơn giản hơn.
2. Cắt trĩ có nguy hiểm không? Các phương pháp điều trị phổ biến
Một trong những lý do khiến người bệnh chần chừ trước quyết định phẫu thuật chính là nỗi lo về mức độ đau đớn, biến chứng và khả năng tái phát.

Theo hướng dẫn điều trị bệnh trĩ năm 2024 của Hiệp hội Phẫu thuật Đại trực tràng Hoa Kỳ (ASCRS), phẫu thuật cắt trĩ là lựa chọn hiệu quả cho một số bệnh nhân có trĩ ngoại hoặc trĩ hỗn hợp độ III–IV gây triệu chứng. Tuy nhiên, các phương pháp ít xâm lấn vẫn được ưu tiên khi phù hợp.
2.1. Phẫu thuật cắt trĩ có đau không?
Trong quá trình phẫu thuật, người bệnh thường được gây tê hoặc gây mê nên không cảm nhận đau tại vùng được phẫu thuật.
Tuy nhiên, sau khi thuốc tê hết tác dụng, cảm giác đau và căng tức vùng hậu môn có thể xuất hiện.
Mức độ đau phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật, số lượng búi trĩ được xử lý và khả năng hồi phục của từng người.
Đặc biệt, những ngày đầu sau mổ, việc đại tiện có thể gây khó chịu vì vùng hậu môn đang trong quá trình lành thương.
Bác sĩ thường chỉ định thuốc giảm đau, thuốc làm mềm phân và hướng dẫn chăm sóc tại nhà nhằm giúp người bệnh hồi phục thuận lợi.
2.2. Những phương pháp cắt trĩ thường được áp dụng
Hiện nay, có nhiều phương pháp điều trị bệnh trĩ bằng phẫu thuật hoặc thủ thuật.
| Phương pháp | Đặc điểm nổi bật |
|---|---|
| Milligan–Morgan | Phẫu thuật cắt trĩ mở, loại bỏ trực tiếp các búi trĩ. |
| Ferguson | Cắt búi trĩ và khâu đóng vết mổ. |
| Longo | Sử dụng dụng cụ khâu nối để xử lý tình trạng sa trĩ nội. |
| Thắt động mạch trĩ | Giảm lượng máu đến búi trĩ, có thể kết hợp khâu treo búi trĩ. |
| Thắt vòng cao su | Thủ thuật ngoại trú dành cho một số trường hợp trĩ nội, không phải phẫu thuật cắt trĩ. |
Mỗi phương pháp đều có ưu điểm và hạn chế riêng.
Chẳng hạn, phẫu thuật cắt trĩ truyền thống thường có hiệu quả lâu dài đối với búi trĩ lớn nhưng có thể gây đau nhiều hơn trong giai đoạn hậu phẫu.
Trong khi đó, một số kỹ thuật ít xâm lấn giúp giảm đau ban đầu nhưng có thể có nguy cơ tái phát cao hơn ở một số nhóm bệnh nhân.
Đặc biệt, phương pháp Longo không phù hợp với mọi loại trĩ và không được khuyến cáo là lựa chọn phẫu thuật đầu tay thường quy theo hướng dẫn ASCRS 2024, do những vấn đề liên quan đến hiệu quả lâu dài và biến chứng đặc thù.
2.3. Những biến chứng có thể gặp sau phẫu thuật
Mặc dù phẫu thuật cắt trĩ nhìn chung có hiệu quả khi được chỉ định đúng, người bệnh vẫn cần hiểu rõ những rủi ro có thể xảy ra.
Các biến chứng bao gồm chảy máu, nhiễm trùng, bí tiểu, đau kéo dài hoặc vết thương chậm lành.
Một số biến chứng ít gặp hơn là hẹp hậu môn hoặc ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát đại tiện.
Nguy cơ phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật, bệnh lý đi kèm và tình trạng sức khỏe.
Vì vậy, việc lựa chọn cơ sở y tế có chuyên khoa ngoại tiêu hóa hoặc hậu môn trực tràng là yếu tố quan trọng.
2.4. Cắt trĩ có bị tái phát không?
Câu trả lời là có thể.
Phẫu thuật giúp loại bỏ hoặc xử lý các búi trĩ đang gây triệu chứng nhưng không loại bỏ hoàn toàn những yếu tố làm bệnh xuất hiện.
Nếu người bệnh tiếp tục bị táo bón, thường xuyên rặn mạnh hoặc ngồi quá lâu khi đại tiện, nguy cơ tái phát vẫn tồn tại.
Để hạn chế tình trạng này, cần duy trì chế độ ăn giàu chất xơ, uống đủ nước và vận động thường xuyên.
2.5. Chi phí cắt trĩ khoảng bao nhiêu?
Chi phí phẫu thuật là vấn đề được nhiều người quan tâm khi tìm hiểu có nên đi cắt trĩ không.
Thực tế, không có mức giá cố định cho tất cả trường hợp.
Chi phí phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật, mức độ bệnh, cơ sở y tế, loại gây mê hoặc gây tê, thời gian nằm viện và các dịch vụ đi kèm.
Người bệnh cũng cần tìm hiểu quyền lợi bảo hiểm y tế, vì mức thanh toán phụ thuộc vào cơ sở khám chữa bệnh, phạm vi quyền lợi và những dịch vụ được sử dụng.
Trước khi quyết định, nên yêu cầu bệnh viện tư vấn dự kiến tổng chi phí, bao gồm xét nghiệm, phẫu thuật, thuốc và tái khám.
3. Kinh nghiệm chuẩn bị và chăm sóc sau cắt trĩ để nhanh hồi phục
Sau khi đã hiểu rõ lợi ích và rủi ro, người bệnh cần chuẩn bị kỹ lưỡng trước phẫu thuật cũng như tuân thủ hướng dẫn chăm sóc hậu phẫu.

Đây là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng và hỗ trợ quá trình hồi phục.
3.1. Cần chuẩn bị những gì trước khi cắt trĩ?
Trước phẫu thuật, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng búi trĩ, triệu chứng và sức khỏe tổng quát.
Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể cần thực hiện xét nghiệm máu, đánh giá khả năng gây mê hoặc những kiểm tra bổ sung.
Nếu đang sử dụng thuốc chống đông, thuốc điều trị tim mạch hoặc có bệnh nền, cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ.
Không nên tự ý ngừng thuốc trước phẫu thuật.
Ngoài ra, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn về ăn uống, vệ sinh và thời gian nhịn ăn nếu được yêu cầu.
Chuẩn bị tâm lý thoải mái, tìm hiểu quy trình điều trị và sắp xếp người thân hỗ trợ sau mổ cũng là những việc hữu ích.
3.2. Sau cắt trĩ nên ăn gì để nhanh lành?
Chế độ dinh dưỡng có vai trò quan trọng trong việc hạn chế táo bón và giảm khó chịu khi đại tiện.
Người bệnh nên ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, trái cây, yến mạch, khoai lang và ngũ cốc nguyên hạt.
Đồng thời, cần bổ sung đủ nước theo nhu cầu cơ thể và hướng dẫn của bác sĩ.
Trong những ngày đầu, có thể lựa chọn thức ăn mềm, dễ tiêu hóa nếu cảm thấy khó chịu.
Nên hạn chế những thực phẩm khiến bản thân bị táo bón hoặc rối loạn tiêu hóa.
Không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn thịt, cá hoặc thực phẩm giàu đạm. Một chế độ ăn cân đối vẫn cần thiết để cơ thể phục hồi.
3.3. Cách vệ sinh hậu môn sau phẫu thuật
Vệ sinh đúng cách giúp vùng phẫu thuật sạch sẽ và hạn chế kích ứng.
Người bệnh có thể rửa nhẹ nhàng bằng nước sạch, sau đó thấm khô bằng khăn mềm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Tránh chà xát mạnh hoặc sử dụng dung dịch có tính tẩy rửa cao.
Một số trường hợp được khuyến khích ngâm hậu môn bằng nước ấm để giảm khó chịu. Tuy nhiên, cần thực hiện theo chỉ dẫn cụ thể của bác sĩ.
Không tự ý bôi thuốc, đắp lá hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn lên vết thương khi chưa được cho phép.
3.4. Cắt trĩ bao lâu thì đi làm trở lại?
Thời gian hồi phục phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật, mức độ tổn thương và đặc điểm công việc.
Với phẫu thuật cắt trĩ truyền thống, nhiều người cần khoảng 1–2 tuần trước khi trở lại công việc nhẹ. Việc hồi phục hoàn toàn có thể kéo dài vài tuần hoặc lâu hơn.
Những công việc phải đứng lâu, mang vác nặng hoặc vận động nhiều có thể cần thời gian nghỉ dài hơn.
Người bệnh không nên cố gắng trở lại hoạt động bình thường quá sớm khi vẫn còn đau hoặc chảy máu.
3.5. Làm thế nào để phòng ngừa bệnh trĩ tái phát?
Sau phẫu thuật, duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh có ý nghĩa lâu dài.
Bạn nên đi đại tiện khi có nhu cầu, tránh nhịn quá lâu và không ngồi trên bồn cầu kéo dài.
Ngoài ra, cần kiểm soát táo bón, bổ sung chất xơ và vận động đều đặn.
Người thường xuyên làm việc văn phòng nên thay đổi tư thế, đứng dậy đi lại sau những khoảng thời gian ngồi liên tục.
Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường, nên tái khám thay vì tự điều trị tại nhà.
4. FAQs – Những câu hỏi thường gặp về phẫu thuật cắt trĩ
4.1. Bệnh trĩ độ 2 có nên đi cắt trĩ không?
Thông thường, trĩ nội độ II chưa cần phẫu thuật cắt trĩ. Bác sĩ có thể ưu tiên thay đổi lối sống, sử dụng thuốc hoặc thực hiện thủ thuật như thắt vòng cao su nếu triệu chứng kéo dài.
4.2. Bệnh trĩ độ 3 có bắt buộc phải phẫu thuật không?
Không phải mọi trường hợp trĩ độ III đều bắt buộc phẫu thuật. Quyết định phụ thuộc vào mức độ sa búi trĩ, chảy máu, triệu chứng và hiệu quả điều trị trước đó.
4.3. Cắt trĩ có phải nằm viện lâu không?
Một số bệnh nhân có thể xuất viện trong ngày hoặc ngày hôm sau. Tuy nhiên, thời gian nằm viện còn phụ thuộc phương pháp phẫu thuật, tình trạng sức khỏe và diễn biến hậu phẫu.
4.4. Phẫu thuật cắt trĩ có ảnh hưởng đến khả năng đại tiện không?
Sau mổ, người bệnh có thể đau khi đại tiện trong thời gian đầu. Phần lớn trường hợp cải thiện khi vết thương lành. Biến chứng ảnh hưởng khả năng kiểm soát đại tiện có thể xảy ra nhưng không phổ biến.
4.5. Phụ nữ mang thai có nên cắt trĩ không?
Phụ nữ mang thai thường được ưu tiên điều trị bảo tồn. Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong những tình huống đặc biệt sau khi bác sĩ đánh giá lợi ích và nguy cơ đối với mẹ và thai nhi.
4.6. Có thể chữa khỏi bệnh trĩ mà không cần phẫu thuật không?
Có. Nhiều trường hợp trĩ nhẹ được kiểm soát hiệu quả bằng điều chỉnh chế độ ăn, thói quen đại tiện, thuốc hoặc thủ thuật ngoại trú. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc mức độ bệnh.
4.7. Sau cắt trĩ bao lâu có thể tập thể dục?
Người bệnh thường có thể đi bộ nhẹ nhàng khi sức khỏe cho phép. Các hoạt động gắng sức, nâng tạ hoặc vận động mạnh cần được thực hiện trở lại theo hướng dẫn của bác sĩ.
4.8. Nên lựa chọn phương pháp cắt trĩ nào tốt nhất?
Không có phương pháp tốt nhất cho mọi bệnh nhân. Bác sĩ sẽ lựa chọn dựa trên loại trĩ, mức độ bệnh, tình trạng sức khỏe, nguy cơ biến chứng và mong muốn của người bệnh.
4.9. Cắt trĩ xong có cần tái khám không?
Có. Tái khám giúp bác sĩ đánh giá quá trình lành thương, phát hiện biến chứng và hướng dẫn điều chỉnh sinh hoạt để hạn chế tái phát.
4.10. Khi nào cần đến bệnh viện ngay sau cắt trĩ?
Người bệnh cần được đánh giá khẩn cấp nếu xuất hiện chảy máu nhiều hoặc không ngừng, đau dữ dội, sốt, bí tiểu hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng. Không nên chờ đến lịch tái khám định kỳ.
5. Kết luận
Có nên đi cắt trĩ không phụ thuộc vào mức độ bệnh, triệu chứng và kết quả điều trị trước đó. Trĩ nhẹ thường chưa cần phẫu thuật, trong khi trĩ nặng có thể cần can thiệp. Để lựa chọn an toàn, bạn nên thăm khám chuyên khoa, trao đổi với bác sĩ và tuân thủ hướng dẫn điều trị.
